فصلنامه روندها و دستاوردها در فناوری یادگیری

فصلنامه روندها و دستاوردها در فناوری یادگیری

اثربخشی یادگیری معکوس در آموزش سیستم های اطلاعات جغرافیایی بر علاقه به درس جغرافیا در بین دانش آموزان متوسطه عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تبریز
2 Department of Educational Science, University of Tabriz , Tabriz, Iran
3 Department of Educational Science, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
10.22034/jlt.2026.2095225.1132
چکیده
علاقه به درس جغرافیا یکی از عوامل مؤثر بر مشارکت فعال و یادگیری عمیق دانش‌آموزان است، اما شواهد نشان می‌دهد که بسیاری از دانش‌آموزان مدارس متوسطه عراق به دلیل غلبه روش‌های سنتی تدریس، علاقه چندانی به این درس ندارند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی یادگیری معکوس در آموزش سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی بر علاقه به درس جغرافیا در بین دانش‌آموزان دوره متوسطه عراق انجام شد. پژوهش حاضر از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه عراق بود که از میان آنان 72 دانش‌آموز به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (36 نفر) و کنترل (36 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش طی 16 جلسه تحت آموزش سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی بر اساس رویکرد یادگیری معکوس قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل همان محتوا را با روش متداول دریافت کرد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه علاقه به درس جغرافیا شامل چهار مؤلفه توجه، اطمینان، ارتباط و رضایت گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره با استفاده از نرم‌افزار SPSS-26 استفاده شد. نتایج نشان داد که پس از کنترل نمرات پیش‌آزمون، بین دو گروه در نمرات پس‌آزمون علاقه به درس جغرافیا تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین، یادگیری معکوس بر تمامی مؤلفه‌های علاقه شامل توجه، اطمینان، ارتباط و رضایت تأثیر مثبت و معناداری داشت(001/0>P). بیشترین اندازه اثر مربوط به مؤلفه توجه و کمترین آن مربوط به مؤلفه اطمینان بود. بر اساس یافته‌ها، تلفیق یادگیری معکوس با آموزش سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، با فراهم ساختن فرصت یادگیری فعال، تعامل بیشتر، فعالیت‌های عملی و کاربردی و مشارکت مؤثر دانش‌آموزان، موجب افزایش علاقه آنان به درس جغرافیا می‌شود. ازاین‌رو، استفاده از این رویکرد می‌تواند به عنوان راهبردی اثربخش برای ارتقای کیفیت آموزش جغرافیا در مدارس متوسطه عراق مورد توجه برنامه‌ریزان درسی، معلمان و سیاست‌گذاران آموزشی قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effectiveness of Flipped Learning in Geographic Information Systems (GIS) Instruction on Interest in Geography among Iraqi Intermediate School Students

نویسندگان English

Mostafa Mohammad Khalaf 1
Firooz Mahmoodi 2
Davoud Tahmasebzadeh 3
Hossein Dehghanzadeh 4
1 Department of Psychology, Tabriz University, Tabriz, Iran
2 Department of Educational Science, University of Tabriz , Tabriz, Iran
3 Department of Educational Science, Tabriz University, Tabriz, Iran
4 Department of Educational Sciences, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده English

Therefore, the present study aimed to investigate the effectiveness of flipped learning in Geographic Information Systems (GIS) instruction on students' interest in geography among Iraqi secondary school students. This study employed a quasi-experimental pretest–posttest control group design. The statistical population comprised secondary school students in Iraq, from whom 72 students were selected through convenience sampling and randomly assigned to an experimental group (n = 36) and a control group (n = 36). The experimental group received GIS instruction based on the flipped learning approach over 16 instructional sessions, whereas the control group received the same instructional content using the conventional teaching method. Data were collected using the Geography Interest Questionnaire, which measures four dimensions: Attention, Confidence, Relevance, and Satisfaction. Data were analyzed using descriptive statistics and multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS version 26. The results indicated that, after controlling for pretest scores, the experimental group achieved significantly higher posttest scores in geography interest than the control group (p < .001). Furthermore, flipped learning had significant positive effects on all four dimensions of geography interest, namely Attention, Confidence, Relevance, and Satisfaction. The largest effect size was observed for the Attention dimension, whereas the smallest effect size was found for the Confidence dimension. The findings suggest that integrating flipped learning with GIS instruction enhances active learning, promotes classroom interaction, facilitates authentic and practice-based learning activities, and increases meaningful student engagement, thereby fostering students' interest in geography. Accordingly, this instructional approach can be considered an effective strategy for improving the quality of geography education in Iraqi secondary schools and is recommended for curriculum developers, geography teachers, and educational policymakers.

کلیدواژه‌ها English

Flipped learning
Geographic Information Systems (GIS)
Geography interest
Secondary school students

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 05 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 30 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 05 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 05 آبان 1405