فصلنامه روندها و دستاوردها در فناوری یادگیری

فصلنامه روندها و دستاوردها در فناوری یادگیری

هم‌آموزی معلمان با هوش مصنوعی مولد: یک مدل فرایندی داده‌بنیاد از مذاکرۀ هویت حرفه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکتری تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران / آموزش و پرورش، تهران، ایران.
10.22034/jlt.2026.2089044.1113
چکیده
پژوهش‌های هوش مصنوعی مولد در آموزش رشد سریعی داشته‌اند؛ با این حال، روند تغییرات «هویت حرفه‌ای معلمان» در تعامل پایدار با این فناوری‌ها کمتر بررسی شده است. این مطالعه با هدف ارائه یک مدل فرآیندی برای بررسی چگونگی بازمذاکره هویت معلمان در مواجهه با هوش مصنوعی انجام شد. این پژوهش بر اساس روش نظریه داده‌بنیاد (استراوس و کوربین، ۱۹۹۸) اجرا گردید. مشارکت‌کنندگان شامل ۲۴ معلم شاغل در ایران بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها، یادداشت‌های تأملی و چت‌لاگ‌ها با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که «مذاکره هویتی پویا» فرآیندی سه‌فازی شامل گسست (شوک معرفتی)، آزمایش‌گری (مرزبندی‌های موقت) و بازآرایی (تولید مشترک و واگذاری انتخابی) است. این فرآیند تحت تأثیر متغیرهای مداخله‌گری چون انعطاف‌پذیری هویتی و ارزش‌گذاری مهارت شخصی هدایت می‌شود. در نهایت، این مدل با معرفی هوش مصنوعی به عنوان یک دیگریِ معرفتی غیرانسانی، ابعاد جدیدی به نظریه هویت گفت‌وگویی می‌افزاید.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Teachers Becoming Co-Learners with Generative AI: A Grounded Process Model of Professional Identity Negotiation

نویسنده English

Farmand Farzin
Ph.D. in Educational Technology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran / Ministry of Education, Tehran, Iran.
چکیده English

Research on generative artificial intelligence in educational settings has grown rapidly; however, the evolving process of teacher professional identity negotiation during sustained interaction with these emerging technologies remains insufficiently theorized. This study aims to propose a comprehensive process model illustrating how teachers renegotiate their professional identity when encountering advanced artificial intelligence systems. Adopting the grounded theory approach by Strauss and Corbin (1998), the present study examined 24 active school teachers in Iran, carefully selected through purposive and theoretical sampling methods. Data gathered from in-depth interviews, reflective journals, and chat logs were systematically analyzed using open, axial, and selective coding in MAXQDA. The findings indicate that "dynamic identity negotiation" is a three-phase process comprising Disruption (epistemic shock), Experimentation (experimental boundary-setting), and Reconfiguration (co-production and selective delegation). This complex process is regulated by intervening conditions such as identity flexibility and professional craft valuation. Ultimately, by positioning artificial intelligence as a non-human epistemic other, this model significantly expands the scope of dialogical identity theory.

کلیدواژه‌ها English

Teacher identity negotiation
Grounded theory
Co-learning
Human-AI collaboration
Generative AI

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 28 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 01 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 17 مهر 1405
  • تاریخ انتشار 17 مهر 1405